มอก. 61730 คืออะไร

มาตรฐานความปลอดภัยของแผงโซลาร์เซลล์ที่ควรรู้ก่อนติดตั้ง

มอก. 61730 คือมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับ คุณสมบัติด้านความปลอดภัยของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ โดยมีพื้นฐานมาจากมาตรฐานสากล IEC 61730 มาตรฐานนี้จัดทำขึ้นเพื่อกำหนดข้อกำหนดเกี่ยวกับการสร้างแผง PV และการทดสอบด้านความปลอดภัย เพื่อช่วยประเมินความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้งาน เช่น ไฟฟ้าช็อก ไฟไหม้ รวมถึงการบาดเจ็บจากความเค้นทางกลและสภาพแวดล้อม สำหรับแผงโซลาร์เซลล์ที่ติดตั้งบนหลังคาหรือพื้นที่กลางแจ้ง แผงต้องเผชิญทั้งความร้อน แสงแดด ฝน ความชื้น ลม และแรงกระทำทางกล การมีมาตรฐานด้านความปลอดภัยจึงเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยสร้างความมั่นใจว่าโครงสร้างและองค์ประกอบของแผงได้รับการประเมินตามเกณฑ์ที่กำหนด

มอก. 61730 แบ่งเป็นกี่ส่วน

มาตรฐาน มอก. 61730 ที่ใช้อยู่ในปัจจุบันแบ่งเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่

1. มอก. 61730 เล่ม 1-2567

เป็นส่วนที่เกี่ยวข้องกับ ข้อกำหนดด้านการสร้างแผงเซลล์แสงอาทิตย์ โดยเน้นโครงสร้างและองค์ประกอบพื้นฐานที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยในการใช้งานทั้งทางไฟฟ้าและทางกล ข้อกำหนดครอบคลุมประเด็นที่ช่วยป้องกันอันตรายจากไฟฟ้าช็อก ไฟไหม้ และการบาดเจ็บที่อาจเกิดจากแรงทางกลหรือสภาพแวดล้อม

2. มอก. 61730 เล่ม 2-2567

เป็นส่วนที่เกี่ยวข้องกับ ข้อกำหนดสำหรับการทดสอบความปลอดภัยของแผง PV โดยกำหนดลำดับและวิธีการทดสอบเพื่อประเมินความปลอดภัยของแผงที่มีการออกแบบตามเล่ม 1 การทดสอบครอบคลุมหมวดสำคัญ เช่น การตรวจสอบทั่วไป อันตรายจากไฟฟ้าช็อก อันตรายจากไฟไหม้ รวมถึงความเค้นทางกลและความเค้นจากสภาพแวดล้อม กล่าวง่าย ๆ คือ เล่ม 1 เน้นข้อกำหนดด้านการสร้าง ส่วนเล่ม 2 เน้นการทดสอบเพื่อประเมินความปลอดภัย

มอก. 61730 เกี่ยวข้องอย่างไรกับโซลาร์เซลล์

มาตรฐานนี้ทำหน้าที่ประเมินและทดสอบแผงโซลาร์เซลล์ตั้งแต่กระบวนการออกแบบ การประกอบโครงสร้าง ไปจนถึงการทดสอบความทนทานในสภาพแวดล้อมจริง โดยครอบคลุมการทดสอบสำคัญ เช่น

• การป้องกันไฟฟ้าดูดและไฟฟ้ารั่ว ตรวจสอบความต้านทานของฉนวนและแรงดันไฟฟ้าสูง เพื่อไม่ให้เกิดอันตรายต่อผู้ใช้งานหรือผู้ติดตั้ง
• การป้องกันอัคคีภัย ตรวจสอบความเสี่ยงการเกิดจุดร้อนสะสม (Hot Spot) หรือประกายไฟ (Arc Fault) ที่อาจลุกลามไป
• ความทนทานทางกลและสิ่งแวดล้อม ทดสอบความสามารถในการทนต่อสภาพอากาศ ลมพายุ แรงกระแทก และรังสี UV ในระยะยาว

มอก. 61730 สำคัญต่อการเลือกซื้อโซลาร์เซลล์อย่างไร

• มั่นใจในความปลอดภัยไร้กังวล ลดความเสี่ยงจากปัญหาไฟไหม้บ้านหรืออาคาร ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ที่มักเกิดจากแผงโซลาร์เซลล์ราคาถูกที่ไม่ได้มาตรฐาน
• คุ้มค่าการลงทุนระยะยาว ระบบโซลาร์รูฟท็อปมีอายุการใช้งานยาวนานกว่า 25 ปี การเลือกใช้แผงที่ผ่าน มอก. 61730 ช่วยการันตีว่าแผงจะเสื่อมช้า ประสิทธิภาพไม่ตก และทนทานต่อแดดเมืองไทยได้อย่างแท้จริง
• ถูกต้องตามกฎหมายและมาตรฐานวิศวกรรม เอื้อต่อการยื่นขออนุญาตขนานไฟกับการไฟฟ้าและการทำสัญญาทางธุรกิจต่างๆ ในปัจจุบัน

เลือกโซลาร์เซลล์อย่างไรให้คุ้มค่ากับการลงทุน

สำหรับผู้ที่ต้องการติดตั้ง Solar Rooftop ไม่ว่าจะเป็นบ้าน โรงงาน โกดัง หรืออาคารธุรกิจ ควรเริ่มจากการสำรวจการใช้ไฟฟ้าจริงก่อน แล้วจึงออกแบบขนาดระบบให้เหมาะสม

สำหรับโรงงานที่มีการใช้ไฟฟ้าช่วงกลางวันสูง การติดตั้ง Solar Rooftop สามารถนำไฟฟ้าที่ผลิตได้ในช่วงกลางวันมาใช้กับเครื่องจักร ระบบปรับอากาศ ระบบปั๊ม หรือโหลดอื่น ๆ ภายในโรงงาน ช่วยลดปริมาณไฟฟ้าที่ต้องซื้อจากระบบไฟฟ้าได้

ผู้ให้บริการติดตั้งที่มีความเชี่ยวชาญควรสามารถให้ข้อมูลตั้งแต่ การสำรวจหน้างาน วิเคราะห์โหลดไฟฟ้า ออกแบบขนาด Solar PV เลือกแผงและอินเวอร์เตอร์ ออกแบบโครงสร้าง ติดตั้งระบบ ทดสอบ และส่งมอบงาน เพื่อให้ระบบทำงานสอดคล้องกับการใช้งานจริง

สรุป 

มอก. 61730 คือมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับคุณสมบัติด้านความปลอดภัยของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ โดยครอบคลุมประเด็นสำคัญ เช่น ความปลอดภัยทางไฟฟ้า ความเสี่ยงจากไฟไหม้ ความแข็งแรงทางกล และผลกระทบจากสภาพแวดล้อม

สำหรับผู้ที่กำลังซื้อแผงโซลาร์เซลล์ หรือติดตั้งโซล่าเซล์ จึงควรตรวจสอบมาตรฐาน เอกสารรับรอง และข้อมูลทางเทคนิคของผลิตภัณฑ์ให้ชัดเจน รวมถึงพิจารณาคุณภาพของอินเวอร์เตอร์ โครงสร้าง ระบบป้องกัน และฝีมือการติดตั้งควบคู่กัน

หากต้องการติดตั้ง โซลาร์เซลล์สำหรับบ้าน โรงงาน โกดัง หรืออาคารธุรกิจ ควรเลือกผู้ให้บริการที่สามารถประเมินหน้างานและออกแบบระบบตามการใช้ไฟจริง บริษัท กรีนโนวา เอ็นเนอร์จี จำกัด พร้อมให้บริการแบบครบวงจร ตั้งแต่การคำนวณขนาดระบบ การเลือกอุปกรณ์ การยื่นเอกสารกับการไฟฟ้า ไปจนถึงบริการหลังการติดตั้ง ช่วยให้การเริ่มต้นใช้พลังงานสะอาดและการขายไฟคืนเป็นเรื่องง่ายและมั่นใจมากยิ่งขึ้น

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ มอก. 61730